wtorek, 3 maja 2016

100 lat temu w Łukowie

W 1916 roku, w 125 rocznicę ogłoszenia Konstytucji 3 Maja, w Łukowie została odsłonięta taka oto tablica pamiątkowa.



Początkowo była wmurowana przy schodach kościoła p.w. Przemienienia Pańskiego, pod figurą Chrystusa, obecnie znajduje się na ścianie sąsiedniego budynku, który stanowił kiedyś część klasztoru Pijarów.



A tak obchody 125 rocznicy w Łukowie opisuje Ziemia Lubelska nr 248 (kliknij w obrazek żeby przeczytać cały artykuł).



Zdjęcia z uroczystości można obejrzeć na stronie Łuków Historia (to i sąsiednie zdjęcia)



Wtedy nadal toczyła się wojna, ale po przetoczeniu się przez ziemie polskie w latach 1914-15, front oddalił się na wchód (ok. 200km od Łukowa) i tam stanął na ziemiach, które później stanowiły wschodnie rubieże II RP (komunikat z Ziemi Lubelskiej nr 213)



Tablica została zdjęta w czasie II wojny światowej, ale gdy jeszcze wisiała, żołnierze niemieccy mogli sobie strzelić taką focię. (źródło - Łuków Historia)



Tablica została odnaleziona dopiero w 1988 roku podczas remontu dzwonnicy cmentarnej, odsłonięto ją w 1991 roku, w dwusetyną rocznicę Konstytucji 3 Maja, na popijarskim budynku obok kościoła (info), co upamiętnia stosowna tabliczka pod spodem.

piątek, 18 marca 2016

wtorek, 15 marca 2016

Kapliczki na pamiątkę Wojny Europejskiej

I Wojnę Światową nazywano sto lat temu Wojną Europejską (nazwa ta pojawia się jeszcze przed jej wybuchem) i jako taka pojawia się na kapliczkach z tamtego okresu.

Oto bardzo ciekawy krzyż z Chmielewa pod Wyszogrodem, osadzony na naboju artyleryjskim, a podstawa poniżej niego jest nabijana pociskami i łuskami karabinowymi. Data jest dziwna - 29 S. 1914... sierpień? Ale skąd by wzięli taki nabój artyleryjski, skoro front tu nie dotarł? Może rąbnęli się w dacie i miał być 1915, wtedy pewnie sporo można tego było znaleźć na pobojowisku nad Bzurą, a front już się przesunął na wschód. Ot, zagadka.









Łuski nie pochodzą sprzed stu lat, są w miarę współczesne.



Kapliczka z 1915 we wsi Turza Mała pod Mławą, czyli na pograniczu z Prusami Wschodnimi... co prawda ta kapliczka nie jest na pamiątkę wojny, ale umieszczam ją tutaj bo postawiona jeszcze w czasie jej trwania, a wojna pojawia się w innej spotykanej czasem na kapliczkach sentencji, która w czasach wojny jest szczególnie aktualna.








Puszcza Kampinoska, a dokładniej u stóp wydmy pod Dąbrówką  - kapliczka z 1916.






Basin (między Żyrardowem i Błoniem), kapliczka ufundowana dokładnie w 3 rocznicę wybuchu wojny.





Osuchów nad Pilicą i kapliczka z 1919, tym razem jest to pamiątka skończenia wojny.








Janisławice (mniej więcej na południe od Skierniewic), kapliczka z 1920, tutaj mamy tablicę nie tylko na pamiątkę zakończenia wojny, ale też odzyskania niepodległości (powiększenie - klik w tabliczkę)





Gągolin Południowy (między Łowiczem, a Sochaczewem), górna tabliczka to pamiątką odzyskania niepodległości w wyniku... Wielkiej Wojny Europejskiej. Tablica może być z 1918 (chyba że data odnosi się do odzyskania niepodległości, a nie ufundowania kapliczki). Druga tablica jest już pewnie młodsza, z 1933 (różni się wykonaniem liter - na przykład I i J są ewidentnie różne), z listą mieszkańców poległych w czasie Iwojny i walk o niepodległość.

Te ostatnie kapliczki kojarzą się z pomnikami odzyskania niepodległości, często z listą poległych mieszkańców... ale o nich planuję osobny wpis.






Zobacz też:
- Zburzony w r. 1915 czasu Wielkiej Wojny Światowej